آلبومها          گالری عکس        گالری ویدئو       زندگینامه        متن ترانه ها        پوستر        آثار کمیاب
مصاحبه اختصاصی با فیروزه(۲)

دو هفته پیش عزم بر این نهادیم که تماسی با فیروزه رسولی گرفته و علت تاخیر بیش از حد آلبوم زمونه را از وی جویا شویم . با توجه به تفاوت زمانی که بین ساعت ایران و لـس آنـجلس وجود دارد ، بهترین موقعیت برای تماس تلفنی با فیروزه را 10 شب تشخیص دادیم و بعد از دوبار بوق ! فیروزه رسولی پشت خط گفت : hello گفتم : سلام ( شاید دوستان بدانند که من برای شروع صحبت هایم به جای واژه ی سلام از کلمه ی درود بر شما استفاده می کنم اما به این علت که حدس زدم شاید این کلمه برای فیروزه غریب باشد و در ضمن برای اینکه نشان دهم از ایران با وی تماس گرفته ام و فارسی زبانم ترجیح دادم از همان کلمه ی سلام استفاده کنم ! ) و ادامه دادم : هومن هستم مدیر وبلاگ طرفداران سیاوش قمیشی و از ایران با شما تماس می گیرم . فیروزه بعد از شنیدن صدای من بسیار خوشحال شد و گفت : Wow ، هومن جان شما هستید ؟ او پس از ابراز شادمانی ادامه داد که الان در جائی مثل air port هست و باید موبایلش را خاموش کند و گفت چون نمی خواهد صحبت ما نیمه تمام بماند ، دو ساعت دیگر تماس بگیرم و تاکید که حتما با هم صحبت خواهیم کرد . دو ساعت بعد ( حدود ساعت دوازده نیمه شب به وقت ایران ) مجددا تماس گرفتم اما گوشی روی پیغام گیر بود . ساعت نزدیک به دوازده و نیم شد و در این فاصله همچنان به گرفتن شماره ی فیروزه مشغول بودم . متاسفانه به علت اینکه ساعت برقراری تماس و همچنین موقعیت مکانی بسیار نامناسب بود تنها موفق به ضبط قسمت اول صدای وی شدم که می توانید از لینک زیر دانلود کنید :

قسمت اول گفتگو با فیروزه

ولی به شرح آنچه را که در موردش صحبت کردم ( تا جائی که ذهنم یاری دهد ) خواهم پرداخت . در ضمن در این زمینه از معاونت وبلاگ ، دوست بی نهایت عزیزم فرناز که کمک بسیاری زیادی در این زمینه به من نمود ، سپاسگذارم .

فیروزه

بالاخره بعد از تماس های مکرر ، ساعت دوازده و نیم بود که گوشی از حالت پیغام گیر خارج شد ، فیروزه گوشی را برداشت و صحبت ما بر مبنای یک مصاحبه ی کوتاه اما جالب شروع شد . اولین سوالی که پیش از هر چیز از فیروزه پرسیدم این بود که چرا آلبوم با این همه تاخیر هنوز نیامد ؟ فیروزه بعد از کمی مکث پاسخ داد که : « ما تاریخی را تعیین کردیم که در این تاریخ آلبوم منتشر خواهد شد و این تاریخ به روایتی یازده نوامبر خواهد بود » اما شما دوستان نیز می دانید که مدت زیادی از این تاریخ گذشته ولی خبری از آن نشده است ! در ادامه از فیروزه در مورد میزان کارهای انجام شده روی آلبوم پرسیدم و گفتم که آیا تمامی مراحل ساخت آلبوم تمام شده یا هنوز قسمت هائی اقی مانده و آیا آلبوم در دست کلتکس است یا خیر ؟ فیروزه با تاکید عنوان کرد که تمامی مراحل ساخت آلبوم اعم از مراحل ضبط و همین طور ساخت موزیک ویدئوها به اتمام رسیده و تنها طراحی و چاپ cover باقی مانده که قرار است توسط یکی از دوستان آقای پاکروان تهیه شود و به محض آماده شدن و چاپ ِ کاور ، آلبوم روانه ی بازار خواهد شد و ما قادر به شنیدن آن خواهیم گشت . لازم به ذکر است که عکس های مربوط به کاور توسط کوجی تهیه شده است . اگر یادتان باشد در صحبت قبلی که با فیروزه رسولی داشتیم سوالی در مورد اسامی موجود در آلبوم زمونه از وی پرسیدیم . او نام شش آهنگ را برای ما بازگو کرد و نام یکی از ترانه ها جا افتاد . بر همین مبنا از فیروزه در مورد نام هفتمین آهنگ سوال کردم . وی نیز گفت که ظاهرا نام یکی از آهنگ ها را فراموش کرده ایم و آهنگ هفتم را « چشم انتظار » نامید . وقتی از وی پرسیدم آیا آهنگ همان آهنگیست که سیاوش قمیشی نیز آن را خوانده است وی گفت : خیر ، هیچ یک از آهنگ های این آلبوم قبلا توسط سیاوش قمیشی خوانده نشده است . سوال بعدی من در مورد آهنگ زمستون بود . از فیروزه سوال کردم که آیا این آهنگ همان آهنگیست که توسط افشین مقدم خوانده شده است . وی تائید کرد و بر این مورد صحه نهاد . اگر دوستانی که به این وبلاگ سر می زنند به خاطر داشته باشند مدتی پیش مصاحبه ی با احسان یاورانی داشتیم و از وی در مورد همکاری مجدد با سیاوش قمیشی سوال کردیم . او در پاسخ به این سوال گفت که ظاهرا یکی از ترانه هایش با نام « بهار » برای آلبوم فیروزه استفاده خواهد شد که قسمتی از آن را برای ما نوشته بود :

داره باز بهونه ی تو خالیه دستای خستم ، تو که نیستی که ببینی دوباره تنها نشستم

با توجه به اینکه در این ترانه کلمه ی بهونه وجود داشت و فیروزه نیز احسان یاورانی را یکی از ترانه سراهای آلبومش نام برده بود ، به نظر می رسید که این ترانه با تغییر نام از بهار به بهونه در آلبوم فیروزه استفاده شده است . همین مسئله را به فیروزه در میان گذاشتم و به محض خواندن این بیت فیروزه تائید کرد که بله ، همین ترانه به عنوان ترانه ی بهونه در آلبوم وی موجود است . در طی این گفتگو از فیروزه سوال کردم که چرا تنها یک آهنگ آرام در آلبوم وی وجود دارد ؟ وی در پاسخ به این سوال گفت : « چون این آلبوم اولین کار من هست ، سیاوش قمیشی تشخیص داد که از هر نوع موزیکی ( چه تند چه آروم ، چه شیش و هشت و ... ) در این آلبوم استفاده کند تا با توجه به عکس العمل مردم و اینکه آیا من برای آهنگ های آرام مناسب هستم و یا آهنگ های تند و یا مخاطبان کدام را می پسندند ، بداند که برای آلبوم بعد بیشتر روی چه موزیکی مانور دهد » . گفتگو با فیروزه باعث شد تا این سوال را از وی بپرسم که به نظر خود وی کدام یک از آهنگ های این آلبوم از نظر وی زیبا تر است و او کدامین یک را بیشتر از بقیه دوست دارد . فیروزه با تکیه ی فراوان بر این موضوع که برای هنر و نحوه ی کار سیاوش و همین طور شخصیت سیاوش قمیشی احترام فراوانی قائل است گفت که تمامی آهنگ های این آلبوم را همانند فرزندانش دوست دارد و از نظر وی تمامی آنها برایش زیباست و نمی تواند هیچ کدام را به دیگری برتری دهد و ادامه داد : از نظر وی آنچه در این آلبوم اتفاق افتاده و تمامی Credit این آلبوم به سیاوش قمیشی باز می گردد . بعد از پرسیدن این سوال سعی کردم سوال متفاوتی بپرسم ، بنابراین گفتم : شما متولد چه تاریخی هستید ؟! بعد از پرسیدن این سوال خنده ی عمیق و معنی داری از پشت گوشی شنیده شد که از عدم موافقت با جواب دادن به این سوال حکایت داشت . فیروزه در حالی که هم چنان می خندید گفت : « سن زن ها را نباید پرسید! » . به هر صورت با شنیدن این جمله من هم دچار خنده ی بسیار شدم ! و گفتم که حتما در آینده بیوگرافی از وی خواهیم خواست که امیدواریم در آنجا به این سوال نیز پاسخ دهد ، که فیروزه نیز با تائید ، این مسئله را پذیرفت . و سوال آخر را به این نکته معطوف کردم که انگیزه ی او از انتشار این آلبوم چه بوده است . وی با بیان این موضوع که عضو کوچکی از خانواده ی بزرگ موسیقیست و با ذکر این نکته که قبل از سیاوش قمیشی افراد زیادی به وی پیشنهاد همکاری داده بودند و او نپذیرفته بود ، گفت : دوست دارم مردم را خوشحال کنم و دوست دارم مردم با این آلبوم حال کنند ! و لذت ببرند . گرچه امکان ضبط صدای فیروزه برایم محیا نبود از وی درخواست نمودم که یکی از آهنگهایش را برایم بخواند اما وی درخواست مرا رد کرد و گفت : « مرا در این تنگنا قرار ندهید که برایتان بخوانم . بعد از انتشار آلبوم می توانید صدای مرا به طور کامل بشنوید » . در انتها با تمجید فراوان از وبلاگ ما به عنوان وبلاگ رسمی طرفداران سیاوش قمیشی گفت : « تابحال در میان وبلاگ های طرفدار سیاوش قمیشی ، وبلاگی که این چنین کامل و زیبا بنویسد ندیده است » . از فیروزه رسولی بابت همکاری بسیار گرم و صمیمانه و مدت زمانی که مشتاقانه برای پاسخ دادن به سوالات ما و شما در اختیارمان گذاشته اند بسیار متشکریم و امیدواریم آلبوم وی هر چه زودتر وارد بازار شود تا بتوانیم به موسیقی جادوئی سیاوش قمیشی و صدای وی گوش فرا دهیم .

www.siavash-music.mihanblog.com ©



نویسنده : هومن ، تاریخ : یکشنبه 27 آبان 1386 ، ساعت : 12:11 ب.ظ
ویرایش در  تاریخ : دوشنبه 22 بهمن 1386 ، ساعت : 02:02 ق.ظ
تاریخچه آهنگ فرنگیس

Farangis History . کلاب میکس آهنگ فرنگیس اولین آهنگی از آلبوم غروب تا طلوع بود که به عنوان دموی این آلبوم و اتفاقا به همراه موزیک ویدئو منتشر شد . با این حساب می توان از آن به عنوان نماینده و شاخصه ی اصلی ی تمامی آلبوم غروب تا طلوع نام برد . در این نوشته در کنار بیان تاریخچه و همین طور تحلیل و بررسی این اثر ، فایل های صوتی ، اجراهای کنسرت و همین طور موزیک ویدیو های این آهنگ برای دانلود گذاشته شده است . برای دانلود هر یک از فایل ها روی آن کلیک کنید و در صفحه ی جدیدی که باز خواهد شد روی download File کلیک نمائید . اما بپردازیم به این آهنگ , یک آهنگ را می توان از زوایای مختلفی مانند :
ترانه و معنی ؛ ( آنچه در کلام عنوان می شود )
موسیقی ؛ ( آنچه به عنوان ملودی انتخاب شده است )
ریتم و تنظیم که ؛ ( میزان ضرب آهنگ و سازهای بکار برده ی آن را مشخص می کند )
و در نهایت از جهت موزیک ویدئو تحلیل و بررسی کرد . در ابتدای سخن لازم است عنوان کنم که بی شک ملودی این اثر ، بی نظیر ، تک و از شاهکارهای تمامی دوران موسیقی ماست و هیچ شک و شبهه ای در زیبائی آن وجود ندارد . آهنگ فرنگیس در گذشته نیز بارها به طرق مختلف اجرا شده است . سیاوش قمیشی شخصا سه بار در آلبوم های رسمی گذشته اش این آهنگ را ( با تنظیم های متفاوتی ) اجرا کرده .

sunset to sunrise

البته آهنگ فرنگیس یک اجرای غیر رسمی ( توسط خود سیاوش ) نیز دارد که فوق العاده قدیمی ، زیبا ، بی نظیر و البته نایاب می باشد و تقریبا ناممکن است که شما آن را شنیده باشید . مدت ها صحبت این اجرای قدیمی بر سر زبان ها بود ولی کسی آن را نشنیده بود و دوستان بسیاری به اشتباه , اجرای فرنگیس از آلبوم فرنگیس را در آلبوم عروسک شب قرار می دادند ! اما امروز خوشحالیم که اجرای فرنگیس واقعی موجود در آلبوم عروسک شب را پیدا کردیم . ابتدا به علت ارزش بی نهایت زیادی که این اجرا داشت قصد داشتیم از گذاشتنش در وبلاگ خودداری کرده و آن را در پستی جداگانه قرار دهیم اما به علت اینکه خواستیم این تاریخچه کامل بوده و نقصی نداشته باشد آن را در همین پست برای شما آماده کردیم . این اولین اجرای سیاوش قمیشی از آهنگ فرنگیس ، حدودا به 35 سال پیش ( زمانی که او جوان بوده و در ایران حضور داشته است ) باز می گردد . سیاوش در مصاحبه ای که بعد از آلبوم قاب شیشه ای داشت در جواب این سوال که در ایران با چه آهنگ هائی شروع کردی گفت :

« رفتم من از یاد » ، بعد « زمستون » افشین مقدم و بعد « عشق » عارف و بعد خود همزمان فرنگیس را خواندم که خیلی گل کرد در همه دیسکوها به گوش می رسید و کمتر کسی می دانست که من خوانده ام و من هم اصراری نداشتم »

بله ، صحبت سیاوش بی ربط هم نیست زیرا این اجرا بقدری زیبا و بی نظیر است که من هر چه در وصف و مدح و ثنای آن بگویم کم گفته ام زیرا که زبان از گفتن زیبائی این اثر قدیمی قاصر است . نحوه ی تنظیمش بسیار نزدیک به تنظیم فرنگیسیست که توسط عماد رام بازخوانی شده اما به جرات می توانم بگویم که زیباترین اجرای فرنگیسیست که تا بحال شنیده ام ! تنظیم فوق العاده ی این اجرا ( با توجه به قدمت ) اثر بی نظیری را پدید آورده که شنونده را وادار می کند تا با اینکه کیفیت فایل پائین است اما هزاران بار آن را بشنود و لذت ببرد . اگر بخواهیم این اجرای بسیار قدیمی را با ریمیکس فرنگیس مقایسه کنیم جز این نمی توانیم بگوئیم که : حیف به آهنگ فرنگیس که با قابلیت فراوان خود برای زیبا بودن تبدیل به ریمیکس فرنگیس شد . با شنیدن این اجرای قدیمی واقعا کوچه های سرد و تاریک ، دیوار غمگین و همین طور معنی واقعی احساس عشق را درک خواهید کرد و اشک غم بر گونه هایتان روان خواهد شد ، گوئی که درد این نابود ! شدن را عینا حس کرده باشید ( حتی اگر عاشق نباشید ) ! هر چه من بگویم فایده ای ندارد باید شنید ... این اولین بار است که چنین فایلی در اختیار شما قرار می گیرد و از طریق این وبلاگ منتشر می شود . در ضمن می توانیم این اثر را به مجموعه ی عروسک شب اضافه کنیم و از تکمیل آن خرسند باشیم . از طریق لینک زیر می توانید این آهنگ را دانلود نمائید :


دانلود اولین اجرای آهنگ فرنگیس ( مربوط به آلبوم عروسک شب )


اجرای دوم آهنگ فرنگیس به آلبوم فرنگیس باز می گردد که اولین آلبوم رسمی سیاوش قمیشی بوده و در سال 1973 منتشر شد . هنگامی که سیاوش قمیشی به لس آنجلس عزیمت کرد تصمیم گرفت که به جهت سرگرمی آلبومی نیز منتشر کند بنابراین آهنگ فرنگیس را با اجرای مجدد همراه با 9 آهنگ دیگر در این آلبوم قرار داد و آن را روانه ی بازار نمود :


دانلود آهنگ فرنگیس از آلبوم فرنگیس ( صوتی ، MP3 )


همان طور که همه ی ما می دانیم آهنگ فرنگیس یکی از آهنگ های به واقع معروف سیاوش قمیشی ست . تا جائی که حتی کسانی را می شناسم که سیاوش قمیشی را نمی شناسند اما این آهنگ را شنیده اند و آن را از گذشته های خویش به یاد دارند . تعدادی زیادی از این اشخاص ترانه و آهنگ فرنگیس را با اجرای عماد رام شنیده اند . مدت ها بحث بر سر این موضوع بود که آیا آهنگ فرنگیس ساخته ی سیاوش قمیشیست یا خیر ؟! و حتی تعدادی زیادی از دوستان که از طرفداران سیاوش هستند و به این وبلاگ هم سر می زنند این اثر را متعلق به عماد رام می دانستند . اولین بار چندین سال پیش بود که در یک نوار کاست ، شامل قسمتی از « مجموعه ی پنجاه سال موسیقی ایران » این اثر را شنیده و همان موقع بود که حس کردم تفاوت شگرفی با بقیه ی آهنگ های موجود در آن کاست دارد . بعدا که این آهنگ را با صدای سیاوش شنیدم این شبهه در من ایجاد شد که آیا این اثر ساخته ی سیاوش قمیشی یا ساخته ی فردی دیگریست ؟ حتی نگارنده مدت زیادی می پنداشت که سیاوش قمیشی این اثر را بازخوانی کرده و دستی در موزیک آن نداشته . بعد ها بود که برایم مشخص شد سیاوش قمیشی آهنگساز این آهنگ بوده است . بد نیست تا حدودی در مورد این ابهام توضیح دهم ؛ در روی کاور آلبوم خواب بارون و همین طور آلبوم « فرنگیس » که البته خود ِ آهنگ فرنگیس هم جزو آنهاست نام آهنگساز نوشته شده است و خوب مشخص است که آهنگساز این اثر کسی نیست جز سیاوش قمیشی ! چیزی که تشخیص آن مقداری مشکل می باشد تاریخ ساخت این آهنگ است . اگر آپدیت مربوط به نوروز 1385 را در این وبلاگ مطالعه کرده باشید می دانید که یکی از عیدی های ناقابل ما به شما دوستان اجرای زنده ی آهنگ فرنگیس در « کنسرت 1994 کُلن » بود که اتفاقا در این کنسرت آهنگ فرنگیس هم اجرا شده است . اگر شما هم این کنسرت را دانلود کرده باشید می دانید که سیاوش قمیشی بعد از اجرا از حضار در سالن تشکر می کند و عینا چنین جمله ای را بر زبان می آورد : « اینم فرنگیسه که ... حدود بیست و پنج ، شش سال پیش ساخته شده » برای اثبات این گفته کافی است فایل زیر را دانلود کنید و صدای خود سیاوش را بشنوید :


اجرای زنده آهنگ فرنگیس در کنسرت کُلن ( دانلود کنید ، صوتی ، 1,10 Mb )


با توجه به اینکه این کنسرت در سال 1994 میلادی برابر با 1373 شمسی اجرا شده ، نمایان است که با استناد به گفته ی خود سیاوش سال ساخت این آهنگ 1968 میلادی برابر با 1347 شمسی بوده است و با احتساب اینکه اکنون در سال 1386 قرار داریم معلوم می گردد که این آهنگ حدود 38 سال پیش ساخته شده . موقعی که سیاوش حدودا 23 ساله بوده است . براستی که اجرای زیبا و گرم عماد رام از این آهنگ در آلبوم « لیلا رو بُردن » که با تنظیم فوق العاده ماهرانه ، بر شکوه این اثر سیاوش قمیشی افزود و چنان بر ماندگاری این اثر تاثیر گذاشت که حتی این آهنگ در مجموعه ی پنجاه سال موسیقی ایران گنجانده و به عنوان گنجینه ی موسیقیائی ما در کنار آهنگ بزرگانی چون « محمد نوری » ، « شجریان » ، « بدیع زاده » و ... قرار گرفت . یکی عادات بسیار بدی که در جامعه ی ما وجود دارد عادتِ نامیدن یک آهنگ با نام خواننده ی آن به جای آهنگسازش است . باید در نظر داشت که اهمیت زیبائی یک اثر موسیقیائی به عوامل مختلفی وابسته است که در راس آن آهنگساز و سپس ترانه سرا قرار دارد . این دو ، بیشترین تاثیر را در قدرتمندی یک اثر موسیقی به عهده دارند و بعد از آن ، عوامل دیگری چون : خواننده ، تنظیم کننده ، نوازنده ، ضبط کننده ی صدا و ... دخیل اند . گرچه آهنگ فرنگیس با اجرای عماد رام همراه با سازهای قدیمی ( که بعضی از آنها به نوعی منسوخ شده و خاص زمان خوانندگی عماد رام و هم دوره های او بود ) ساخته شده است و تا حدود زیادی نزدیک به تنظیم اجرای اول آهنگ فرنگیس باصدای سیاوش قمیشیست اما به قدری زیبا و کامل نواخته و با احساس و صدای سوزناکی اجرا شده است که چیزی از اجراهای خود سیاوش ( به جز آن اجرای قدیمی که ذکر کردم ) کم ندارد :


دانلود آهنگ فرنگیس با اجرای عماد رام ( صوتی ، 1,57 Mb ، MP3 )


اما چندین سال بعد این اثر مجددا با اجرائی کامل تر ، مدرن تر ، با کیفیت بالاتر و وضوح صدای بیشتر توسط سیاوش قمیشی در آلبوم خواب بارون ( سال 1981 ) بازخوانی و منتشر شد . این اجرا توسط سعید نحوی به طرز زیبائی تنظیم گردیده و اثر قابل قبولی از این همکاری برای خاطرات ما باقی ماند :


دانلود اجرای دوم آهنگ فرنگیس ( صوتی ، MP3 )


در هنگام انتشار آلبوم خواب بارون سیاوش قمیشی دو موزیک ویدئو برای این آهنگ تهیه نمود که متاسفانه ما هیچ کدام را در اختیار نداریم . عکس یکی از این موزیک ویدئو ها را که سیاوش قمیشی در سال 1982 تهیه کرده مشاهده نمائید . در این موزیک ویدئو ، سیاوش قمیشی بیرون حیاط یک خانه ، درون کوچه نشسته و در حالی که فرنگیس در درون خانه است و حتی سیاوش از پنجره نیز به سختی می تواند تصویر بسیار تار و مبهمی از او مشاهده نماید ، با چشمانی غم زده و تیره به خواندن این آهنگ مشغول است . به سادگی می توان فهمید این موزیک ویدیو بهترین موزیک ویدئوی اجراهای مختلف فرنگیس می باشد و می تواند حس واقعی تنهائی را به بیننده القا کند و تصاویری درخور ترانه و آهنگ را نشان دهد . زیبائی و هماهنگی اثر با این موزیک ویدئو ، صد چندان شده است به نحوی که در عین سادگی ، گوینده ی مطلب بوده و آن چه را که در معانی کلام و محتوای ترانه وجود دارد ( به وضوح ) به بیننده می فهماند ، متاسفانه ما این ویدئو و ویدئوی دوم را در اختیار نداریم . اگر شما این ویدئوها را در آرشیو خود داشته و قصد همکاری با این وبلاگ را دارید ، خواهشمندیم حتما با ما تماس حاصل نمائید تا با کمک شما از طریق وبلاگ آن را در درسترس همگان قرار دهیم .

سیاوش قمیشی


اما سیاوش قمیشی هیچ گاه فرنگیس را رها نکرده و از هر زمان و امکاناتی برای ارائه ی آن استفاده کرده است . بد نیست بدانید که آهنگ فرنگیس در آلبوم های رسمی سیاوش نیز دارای یک اجرای بی کلام نیز می باشد که نشان می دهد سیاوش قمیشی علاوه بر علاقه به ترانه ی این اثر ، به ملودی آن نیز توجه ی ویژه ای دارد . اگر نگاهی به آلبوم City of the Sun که در سال 1995 منتشر شده بیاندازید خواهید دید که آهنگی به نام Mirror Avenue در آن وجود دارد که دارای ملودی آهنگ فرنگیس می باشد . می توانید آن را از لینک زیر دانلود نمائید :


دانلود آهنگ بی کلام فرنگیس


سال ها بعد یعنی در زمان انتشار آلبوم بی سرزمین تر از باد ، سیاوش قمیشی که ظاهرا علاقه ی وافری به آهنگ فرنگیس دارد ، مجددا موزیک ویدئویی از این آهنگ در استودیو ضبط کرد و منتشر ساخت که می توانید آن را از لینک زیر دانلود نمائید و مشاهده کنید :

قمیشی


دانلود دومین موزیک ویدئوی فرنگیس ( تصویری ، لینک 1 ، 3,20 Mb )


سیاوش قمیشی سال های سال و در کنسرت های زیادی این آهنگ را اجرا کرده . در اکثر اجراهای او تمامی حضار در کنسرت با وی به هم خوانی این اثر می پردازند . صدای تشویق آنها در هنگام اجرای این اثر نشان از شور و شوق فراوان آنها از سوز و گذاز موجود در این آهنگ دارد . برای اینکه دقیقا با حس و حال اجرای این آهنگ در کنسرت آشنا شوید فایل ویدئویی آن را دانلود کرده و مشاهده نمائید . در ضمن توصیه می کنم حداقل سه بار به « آخ » ی که در این اجرای کنسرتی در دقیقه ی 01:48 بر زبان سیاوش جاری می شود گوش کنید زیرا تحریر بسیار زیبائی دارد و نسبت به آهنگ اصلی کشیده تر ادا می شود ، گوئی واقعا از نهاد یک درد کشیده برخواسته است . انسان را شیفته ی خود می کند . مشاهده نمائید که چگونه کسانی که در کنسرت شرکت کرده اند یکپارچه با سیاوش همخوانی می کنند و در نهایت او را تشویق و احساساتشان را نسبت به وی بروز می نمایند :

قمیشی

دانلود اجرای قدیمی فرنگیس زنده در کنسرت لاس وگاس ( تصویری ، 4,37 Mb)


در میان خوانندگان ما کمتر خواننده ایست که براحتی از خواننده ای دیگر تعریف نماید بخصوص که اگر خودش نیز در امر خوانندگی پیشکسوت باشد . اما مسئله ی بسیار جالبی که در این بین وجود دارد مربوط به یکی از خوانندگان بسیار قدیمی و البته قابل احترام ما « سوسن » است که افراد زیادی با آهنگ ها و صدای او خاطراه دارند . در یکی از مصاحبه هائی که سیاوش قمیشی با شبکه ی جام جم داشت و به تلفن طرفداران جواب میداد ( ناگهان در بین یکی از همین تلفن ها ) خانم سوسن روی خط آمد و بعد از سلام و احوال پرسی و اینکه سیاوش نیز او را شناخت ، در تعریف از سیاوش قمیشی گفت :

« من ایشونو خیلی دوست دارم و احترام زیادی براشون قائل هستم . آدم بسیار خوبی هستن . صداشون قشنگه . خیلی شما رو دوست دارم ، هر کجا که می شینم . باور کنید ، این فرنگیس رو که می خونی من پنج شیش تا بچه داشتم که اسم مادرشون فرنگیس بود و فوت کرد . من با این پنج شیش تا بچه میشینم و گریه می کنم به خاطر فرنگیس و گاهی هم تفننی رادیو رو می شنوم و این صدا رو می شنوم ، میخ کوب میشم و هیچ کس مثل شما قشنگ و درست نمیخونه و مثل شما آقا نیست و شما نامبر وان هستین و از نظر منه کوچیک شما نامبر وان هستید »

در نهایت در سال 2007 این اثر به دست ریمیکس افتاد . گرچه تنظیم این اثر در آلبوم غروب تا طلوع نسبت به یک کار ریمیکس بسیار زیباست اما از اقبال نیک ، من در تمام نوشته ام مقایسه ای بین این اجرا و اجراهای دیگر فرنگیس گنجانده ام که باعث شده کفه ی ترازوی قلمم تماما به سمت اجراهای قدیمی سنگینی کند . البته این یک حس شخصیست که با شنیدن اثر ایجاد می شود و هیچ پشتوانه ی علمی ندارد با این حال میدانم که هم احساسان ! من بسیار زیاد هستند 1. تمامی اجراهای گذشته ی فرنگیس دارای ریتم 6 و 8 بوده اند ولی ریمیکسی که در آلبوم غروب تا طلوع قرار داده شده دارای ریتم 4/4 می باشد 2. شروع ریمیکس فرنگیس از ابتدا تا ثانیه ی 44 دارای ملودی جدیدیست که سیاوش قمیشی برای آن نوشته است ولی مطمئنا ریتم و همین طور تنظیم آن به هیچ وجه با ترانه ی سوزناک فرنگیس هماهنگ نیست یا بقول یکی از دوستان به جای اینکه تداعی کننده ی شب ، غم و ... باشد یادآور موزیک شروع فوتبال است ! ولی از ثانیه ی 44 به بعد که سیاوش قمیشی شروع به خواندن می کند این احساس برطرف شده و از زمان 01:11 تا 01:25 که ملودی بسیار زیبائی ( با پیانو ) در زیر خواندن سیاوش قمیشی نواخته می شود حس خوبی را به انسان منتقل می کند 3. اما در نهایت تنظیم ریتمیک به گونه ایست که هیچگاه معانی ترانه را القا نمی نماید و به هیچ وجه برای گوش دادن در خلوت و تنهائی مناسب نیست و برقراری ارتباط با آن مشکل است . البته وقتی که به بابلسر ! رفتیم چند بار که در ماشین دوستان گذاشتم ! متوجه شدم که دوبس دوبس آن خوب است ! و هیجان خوبی به انسان می بخشد 4. ملودی در کلمات « میشه ستاره » و « بارون می باره » در ابیات اول و دوم نسبت به ملودی فرنگیس های قدیمی تغییر کرده است . اما می رسیم به موزیک ویدئوی ریمیکس فرنگیس ( ساخته شده توسط کوجی زادوری ) که جنجال برانگیزترین ماجرای این آلبوم بود و سر و صدای زیادی ( که تا حدودی هم قابل درک بود ) برای آن به پا شد . اما در این جنجال نکته ی بسیار ظریف و البته زیبائی وجود داشت که گفتن آن لازم و بایاست . هنگامی که اولین دموی آلبوم غروب تا طلوع یعنی فرنگیس به همراه قسمتی از موزیک ویدئوی آن از برنامه ی طنین پخش شد و ما نیز آن را در وبلاگ قرار دادیم تعداد زیادی از طرفداران سیاوش قمیشی از وجود شخص فاقد لباسی ! که در این موزیک ویدئو در حال دوش گرفتن بود ! ناراضی بوده و و عدم تمایل خود را از این موضوع بیان نمودند . به هر صورت بسیاری از دوستان وجود چنین تصاویری را نتیجه ی تصمیم گیری شخصی کوجی زادوری دانستند و عنوان داشتند که سیاوش هیچ نقشی در موزیک ویدئو نداشته است اما چنین نظریه ی دور از ذهن و بعید به نظر می رسد آن هم برای شخص وسواسی مثل سیاوش قمیشی که اجازه ی دهد موزیک ویدئوی او بدون اینکه خودش آن را ببیند در تمام جهان پخش شود . مگر اینکه در این زمینه سهل انگاری کرده و اهمیتی به موضوع نداده باشد . بعضی از افراد هم به حمایت از این موزیک ویدئو پرداختند ، آن را فاقد اشکال دانستنه و از منتقدان خواستند که اشتباه نکنند و دست از انتقاد بردارند . البته واضح است که این حق برای طرفداران محفوظ است که از هنرمند مورد علاقه ی خود انتقاد کنند تا ارتباط دو طرفه ی هنرمند و طرفدار حفظ شود . اینکه موزیک ویدئو با تائید سیاوش قمیشی بوده و یا تصمیم شخصی کوجی زادوری زیاد مهم نیست . اصل ماجرا و نکته ی ظریف اینجاست که انتقاد طرفداران در این مورد به گوش سیاوش قمیشی رسید و درست یک هفته بعد تمام این تصاویر از این موزیک ویدئو حذف شدند و نشان داده شد که منتقدان اشتباه نمی کردند . بعد از مدتی این موزیک ویدئو به طور کامل با تصاویر دختر خانم دیگری که به تصاویر سیاوش قمیشی میکس شده بود پخش شد و با اینکه باز هم قابل بحث بود اما با این تغییر اعتراضات تا حدودی زیادی فروکش کرد . با این حال قابل ذکر است که این موزیک ویدئو از نظر موضوعی بسیار ضعیف می باشد و علت وجود شخصی که در آن به عقب و جلو خم می شود ! برای ما مشخص نیست . می توانید این موزیک ویدئو را از لینک زیر دانلود نمائید :

ghomayshi
دانلود موزیک ویدئوی ریمیکس فرنگیس ( تصویری ، 5,75 Mb )


همین طور که اجرای قدیمی آهنگ فرنگیس در کنسرت را مشاهده کردید بد نیست اجرای جدید فرنگیس در کنسرت را هم بینید . با مقایسه ی این دو اجرا واقعا ناراحت شدم . هیچ اثری از احساس در اجرای ریمیکس فرنگیس در کنسرت وجود ندارد در حالی که نسخه ی قدیمی در کنسرت پر از حس می باشد . هیچ وقت نفهمیدم چرا تمام خواننده ها به سمت ریمیکس پیش رفتند !

فرنگیس
دانلود اجرای ریمیکس فرنگیس زنده در کنسرت استکهلم ( تصویری ، 800 Kb )

و خلاصه با علم به اینکه می دانیم بسیاری از شما که به این وبلاگ رجوع می کنید گیتاریست هستید ، آکورد آهنگ فرنگیس را نیز در اختیار شما قرار می دهیم تا از آن لذت ببرید :
( Rm ) شب ، شب که میشه ( Gm ) تو کوچه ی ( D# ) غم ، ( Cm ) اشک من میشه ستا ( Rm )ره
( Rm ) من چشمامو به ( Gm ) ابرا می ( D# ) دم ، ( Cm ) آسمون بارون می با ( Rm ) ره
( Rm ) می خونم آخ که دیگه ( D# ) فرنگیس ( Cm ) عشق تو داغ ( Rm ) ونم کرد
( Rm ) به کی بگم که ( D# ) چشمات ( Cm ) تو غصه زن ( Rm ) دونم کرد
( Rm ) دلم شده ( D# ) دیوونه ، خدا خودش 000میدونه
کوچه دلش ( D# ) می گیره سکوتشو ( Rm ) می شکونه
پنجره ها ( D# ) با فریاد ، ( Cm ) میگن کی باز ( Rm ) میخونه
سرانجام می رسیم به ترانه ی این اثر زیبا که ترانه سرای آن « سعید دبیری » ست . فرنگیس ِ ریمیکس شده ، مانند فرنگیسی که در آلبوم خواب بارون وجود دارد فاقد بیت : « من روی هر دیوار غمگین اسمتو با اشک می شونم ، من توی هر کوچه ی خاموش دیوونه ای بی آشیونم » می باشد . . نگاهی اجمالی می اندازیم از آنچه در محتوای آن قابل شکافتن و سرانجام تحلیل و بررسیست : « شب ، شب که میشه تو کوچه ی غم ، اشک من میشه ستاره » : بوضوح این ترانه مضمونی عاشقانه دارد و از تعلق قلب شخصی به شخص دیگری حکایت می کند . با شروع شب و ایجاد تاریکی رنگ از هر چیزی رخت بر می بندد و پیدا نبودن ، آنچه در روز دیده می شده به انسان فرصت می دهد تا به جای مشاهده ی فضای پیرامون باز نگاهی به خودش بیاندازد و احساس درونی خود را برای خودش ! تعریف نماید . ترانه ی فرنگیس مربوط به انسانیست که در نیمه های شب به یاد تنهائی خویش می افتد . ترانه سرا به زیبائی ، « دل » شخص را به « کوچه » تشبیه کرده است . گوئی فرد در حال راه رفتن میان کوچه ی دل و احساس خویش است و در این بین داستان خود را به زبان می آورد . « من چشمامو به ابرا میدم ، آسمون بارون می باره » : شخصیت داستان خود را غمگین ترین فرد دنیا می داند و هیچ چیز را غمگین تر از احساس خودش نمی شناسد پس علت تمام غم های دنیا را غمناکی خودش می پندارد تا آنجا که باریدن ابر را به این خاطر می داند که چشمان عاشق خود را به او قرض داده است . به این ترتیب به چشمانش لقب ستاره می دهد و آن را به آسمان می فرستد . وقتی چشمان وی به آسمان رفت و جای چشم های نازای ابر قرار گرفت ، ابر توانائی باریدن را پیدا کرده و یا به تعبیری اشک فرد با باریدن روی زمین تمامی کوچه ها و شهر ها و در نهایت دنیا را غمناک می نماید . « می خونم آخ که دیگه فرنگیس ، عشق تو داغونم کرد » : وقتی ترانه سرا به میانه ی ترانه اش می رسد تصمیم می گیرد علت این گریه را نمایان سازد . به همین دلیل شخصیت ترانه اش را به خواننده ای تبدیل می کند تا بتواند سوز و گذار صدایش را هویدا و میزان مشقت او را بر زبان جاری سازد . اما قبل از اینکه درد و رنجش را بازگو کند با یک کلمه ی اختصاری تمامی آنچه را می بایست می گفت ، می گوید : « آخ » ! وقتی به زبان می آید که دیگر چاره ای برای حل مسئله نیست و حاکی از تعب و محنت فراوان است . در اینجا مشخص می شود که معشوقه ، عاشقش را تنها گذاشته و او را ترک نموده است . ترانه سرا مشخصا فرد خاصی را در ترانه اش مخاطب قرار میدهد که فرنگیس نام دارد . اما اینکه داستان این ترانه واقعیت بیرونی و عینی دارد و آیا ترانه سرا عاشق فرنگیس بوده است بر ما معلوم نیست . شاید برای دوستان جالب باشد که فرنگیس اسمیست در « شاهنامه ی فردوسی » و در این کتاب چندین بار از آن سخن به میان رفته است . جالب تر این هست که فرنگیس در « شاهنامه » دختر « افراسیاب » و همسر « سیاوش » بوده تا آنجا که فردوسی در مدح او چنین سروده است : « فرنگیس بهتر ز خوبان اوی ، نبینی به گیتی چنان روی و موی » . اما آیا این که سیاوش قمیشی از این موضوع آگاه بوده یا خیر در پرده ای از ابهام قرار دارد . عده ای از دوستان می پندارند که سیاوش قمیشی همسری به نام فرنگیس داشته است . بنده اینجا تصریح می کنم که به هیچ وجه اینگونه نبوده و چنین شایعه ای صحت ندارد . اما برگردیم به ترانه ؛ ترانه سرا برای توصیف میزان غرق شدگی ، متلاشی شدن ، از هم پاشیدگی و نابودی شخصیت ترانه اش کلمه ی « داغون » را به عنوان کلمه ای عامیانه ، بکار می بندد . « به کی بگم که چشمات ، تو غصه زندونم کرد » : شخصیت داستان به نحوی دچار عدم توانائی می شود که حتی قدرت فرار از چشمان معشوق را نداشته و در این زندان دچار عجز و ناتوانی می شود . زندان محلی است که ماندن برای مدت زیاد در آن ، انسان را دچار اختلالات روانی می کند . « دلم شده دیوونه ، خدا خودش می دونه » : البته شخصیت این ترانه نیز به گفته ی خودش دچار چنین حالتی می گردد . همان طور که درد دیوانه ها برای انسان های اطراف براحتی قابل درک نیست و برای فهم از چیزی که آنها را دچار این عذاب ساخته نیاز به روش های پیشرفته ی درمانی و روان درمانیست ، ترانه سرا عنوان می کند که تنها « خدا » ! از علت این جنون مطلع است . « کوچه دلش می گیره ، سکوتشو می شکونه » : کوچه و یا همان « احساس » فرد دوباره دچار دشواری و الم می شود . بعد از طغیان ، دیگر سکوت دردی را دوا نمی نماید و فرد همچون دیوانه ای بدون کنترل فریاد خواندن را از سر می گیرد . « پنجره ها با فریاد ، میگن کی باز میخونه » : پنجره به عنوان استعاره ای از دنیا و اذهان موجود در آن ، در عکس العمل به این فریاد از خود سوال می کند که این چه کسیست که دوباره دیوانگی را از سر گرفته و داد و فریاد راه اندخته است . از سوئی این فریاد می تواند بازتاب و پژواک فریاد خود شخص باشد که به گوشش می رسد . به تعبیری ترانه سرا سعی دارد عنوان کند که دنیا از درد این شخص بی خبر است و جوابی برای این رفتار او پیدا نمی کند جز این که همانند آینه ای رو را در مقابل خودش قرار دهد . « من ، روی هر دیوار غمگین ، اسمتو با اشک می شونم » شخصیت داستان در گوشاگوش دیوارهای کوچه ( یا همان دل ) خویش اسم معشوقه اش را با اندوه خود حکاکی می کند « من ، توی هر کوچه ی خاموش ، دیوونه ای بی آشیونم » : و بی تعلق به هر جا و مکان ، بی هدف در افکار خویش حرکت می کند و باز هم از معشوقه اش می خواند و می خواند ...



نویسنده : هومن ، تاریخ : پنجشنبه 10 آبان 1386 ، ساعت : 11:11 ق.ظ
ویرایش در  تاریخ : شنبه 20 بهمن 1386 ، ساعت : 03:02 ق.ظ
صفحات بعد :
CopyRight 2008 SiavashGhomayshi.Info ©
Design By Hooman & Farnaz